U nipitulun nu ina.
母親的教誨
Tu remiremiad, tangelal sa hen palalen tu nu ina kaku a pakamaru’ a sivuduy.
每天，天剛亮時，我母親便把我喊醒，叫我披衣坐起。
Yu palal sa ci ina, hacuwaay tu hakiya ku tenes a maru’, awaay ku nikavana’ nu maku.
我從不知道她醒來坐了多久了。
Mamelaw nira ku nikapalal nu maku, suwal satu itakuwan “Na u maan saw a demaken ku patelacay inacila? Na u maan saw ku caayay karucek a sasuwalen? Anu nasipatelacay, hayi han! Iri, a masadep kisu a micudad sa itakuwan.”
她看我清醒了，便對我說昨天我做錯了什麼事，說錯了什麼話，要我認錯，要我用功讀書。
Alamaanan, sumuwal sa cira itakuwan tu nikakapah ni ama.
有時候，她對我說父親的種種好處。
Suwal sa cira, “pidudui tu narakatan nu ama isu, u iniyan a cacay ku nikavana’an nu maku tu nikaniket i nikaurip nira, pitudungi tu i ciraan, akaa pakangudu i ciraan haw.”
她說：「你總要踏上你父親的腳步，我一生只曉得這一個人格完美的人，你要學他，不要讓他丟臉。」
Anu tahsuwal tu sakararuman a maanan iri, tahlusa’ tu cira.
她說到傷心處，往往掉下淚來。
Yu katangelalan tu nu davak, itiya tu cira a pavuduy itakuwan, micucul tu a talacacudadan.
到天很亮時，她才把我的衣服穿好，催我去上學。
U sacucuk nu cacudadan, patelien i luma’ nu pasena’ay, tayra kaku i adawang nu cacudadan a paengaw ku ayaw, sahen u vekac tu a tayra i luma’ nu pasevana’ay a mikungkung.
學校門上的鎖匙放在老師家裡，我先到學校門口一望，便跑到老師家裡去敲門；
Sitamdaw i luma’ nu pasevana’ay, paveli satu tu sacucuk makadihap nu panan, ala han tu nu maku a mivuhat ku panan nu picudadan, aru’ satu kaku a miasip tu caayay hen ka herek a cudadan.
老師家裡有人把鎖匙從門縫裡遞出來，我拿了跑回去，開了門，坐下念沒有讀過的課文。
Itina muktepay a remiadan, aku tu ku saayaway a mivuhat tu adawang nu cacudadan, kinasiwasiwa hakiya a remiadan na aku tu ku saayway a mivuhat tu adawang nu cacudadan.
十天之中，總有八、九天是我第一個去開學校門的。
Initu ku tatalaan a pasevana’ay, i nikaherekan nu maku a miasip tu valuhay a aasipen, kiya taluma’ kaku a maranam.
等到老師來了，我背了新課文，才回家吃早飯。
Maedes ci ina aku i takuwan, u ina cira nika malaama aca nu maku.
我母親管束我最嚴。她是慈母兼任嚴父。
I ayaw nu tamdaw, caay hen picihi, caay aca pakamay a mitaes cira i takuwan.
但她從來不在別人面前罵我一句，打我一下。
Anu patelac aku, melaw sa cira i takuwan.
我做錯了事，她只看我一眼。
Si’angi kaku tu nipicekcek nira a mimelaw.
我看見了她的嚴厲眼光，便嚇住了。
Anu caay kaw maanay a patelac, itiya tu i nikalumuwad nu davak a mitulun cira i takuawan.
犯的事小，她等到第二天早晨我睡醒時才教訓我。
Anu pihaceng ku nikapatelac, itiya tu cira i lavi’i, edev han ku panan nu vacal, mipuelac ku ayaw, dudu saan cihien anusa taesen, patusuren, kumimiten, nira kaku.
犯的事大，她等到晚上人靜時，關了房門，先責備我，然後執行處罰，或罰跪，或擰我的肉。
Anu hacuhacuwa ku nipicihi nipisasangi nira i takuwan, micihi anu ungal saan a temangic. U nipitulun i tisuwan, caay kaw miedisay tu a patengil i tauwan saan.
無論怎樣重罰，總不許我哭出聲音來。她教訓兒子，不是借此出氣叫別人聽的。
Itiya a sangsangdevan nu kasariwsiwan a remiad, herek sa kaku a malavi, caluk sa kaku tu kiris a mihulu i ayaw nu panan.
有一個初秋的傍晚，我吃了晚飯，在門口玩，身上只穿著一件單背心。
Itiya satu, iraan maru’ay i luma’ niyam a sava tu vavahian ni ina aku ci Yiing, lihalawen tu nikasienaw nu maku, ala sa tu cacay a vavuduyan a pacaluk i takuwan.
這時候，我母親的妹妹玉英阿姨在我家住，她怕我冷了，拿了一件衣服出來叫我穿上。
Naayen nu maku, suwal satu cira, “kasivuduy! Lietec tuway ira!”
我不肯穿，她說：「穿上吧！涼了。」
Patedu han nu maku a pacauv, “a sienaw aca haw! U vakivakiyantu hanay maan!”
我隨口回答：「娘（涼）什麼！老子都不老子呀。」
Herek sa hen kaku a semuwal, demaang sa hen, mamelaw tu nu maku ci ina a pasayni. U nikakalamkam tu nu maku a sivuduy. Nika, matengilay tu nira ku nipisaawa a suwal nu maku.
我剛說了這句話，一抬頭，看見母親從家裡走出，我趕快把衣服穿上。但她已聽見這句輕薄的話了。
Awaay ku tekiteki’ nu lavi’i, sasangien kaku a patusuren, edes han kaku a cihien. Suwal sa ci ina “awaay tu ku ama isu, u maan saw ku kasenengan?” Kemelkel cira namacalivad. Aka ka i kakavuti’an a mavuti’ kisu saan.
晚上人靜後，她罰我跪下，重重地責罰了一頓。她說：「你沒有爸爸，是多麼得意的事！好用來自誇！」她氣得坐著發抖，也不許我上床上睡。
Temangic kaku a patusuren, kamayen aku a misipu tu lusa’ kiyami, araw naumaan hakiya ku micumuday i mata. Nalikulan, tada cacay a mihcaan a adada ku mata nu maku. Kinapinapina hakiya a talaising, nika, awaay ku nikahadhadengan.
我跪著哭，用手擦眼淚，不知擦進了什麼黴菌；後來足足害了一年多的眼翳病，醫來醫去，總醫不好。
Maviyaraw ku valucu’ nu ina a makamelaw tu nikahaen nu maku, nasinikatengilan tu suwal nu tau, anu nacnacen tu sema ku adadaay a mataan, a mahadeng saan ku suwal. I cacay a lavi’ian, palalen kaku, hay, sulinay, nacnacen nu ina ku mata nu maku. Ira dihemayay ku valucu’, maniketay a pasevana’, u ina nu maku cira.
我母親心裡又悔又急，聽說眼翳可以用舌頭舔去，有一夜她把我叫醒，真用舌頭舔我的病眼。這是我的嚴師，我的慈母。
Siwa a mihcaan ku nihaen nu ina aku a mitulun i takuwan, manay, i senek nu valucu’ nu maku ku suwal nira. Yu savaw tu sepat a mihcaan, miliyas kaku i ciraan. (U caayay hen kaedem tu savaw tu tulu a mihcaan kaku.)
我在我母親的教訓之下住了九年，受了極大極深的影響。我十四歲（其實只有十二歲零兩三個月）便離開她了。
I nikaalumanan nu tamdaw, i ngata nu tusaay a pulu’ nu mihcaan, nasacacay saan a awaay ku pi:nang a maurip, nacima saw ku misaliveliveday i takuwan.
在這廣大遼闊的人群裡，獨自糊塗過了二十多年，沒有一個人管束過我。
Anu sininanaman kaku tu kapahay a kakawaw, anu u mavaan’ay kaku a misulul, a masasungaay atu tamtamdawan, anu mavana’ay kaku a hinasinaadaada ku valucu’ i tauwan. --- A tadamiarayay kaku tu ina nu maku.
如果我學得了一絲一毫好脾氣，如果我學得了一點點待人接物的和氣，如果我能寬恕人，體諒人──我都應該感謝我的慈母。
Namakayniay: Hu-se < U nipitulun nu ina. >
原文出處：胡適<母親的教誨>