Yu dademak ku tamdw, caay kanca ira ku nisimsim, anu awaay ku venis malasawadtu awaaytu ku sadak.
一個人在工作中,都會有理想與目標,如未依循方向,就前功盡棄,一無所得,
Manay ira ku suwal nu Pangcah “malaliw nu kerah” saan.
所以阿美族有一句名言:「錯失良機」。
Ina suwal na makayni i sawali a niyaru’, u sapavana’ tu caayay pisausi tu tuki atu matukaay a tamdaw.
這句名言是靠海維生的阿美族為訓勉不遵守時間(懶惰)的人所說的箴言。
U liyal ira ku kerah atu malenu hananay, na makayni i sumad nu Ticiw atu Cidal atu Vulad.
海洋產生落潮與漲潮的現象,是地球受太陽與月球的影響,
Manay miteparay tu liyal a tamdaw, misa’usi tu kerah atu lenu nu liyal, kiya a ira ku nivuting atu nilalacanan atu nidatengan tunu liyal, anu caay pakatakup tu kerah nu liyal, a awaawa ku nirepetan nu misu.
所以,靠海生活的人都配合潮汐到海邊捕魚、撿海螺、海菜等,才會有豐盛的收穫,如果妳未趕上落潮,你還能取得到什麼呢?只有空手而回。
U ni kavana’an nu iteparay nu liyal a tamdaw, anu pakaynien i rakat nu vulad, anu i terung ku vulad malingatu a makerah ku liyal. Manay u aayaw atu lalikul nu saka cacay a remiad nu vulad, makerah tu ku remiad awaay ku vali.
靠海維生的知識中,依月亮走勢認識海的潮汐,當月正當中時即開始落潮,所以農曆初一前後,日間都落潮、無風,
Nika anu u lalud, u ka valiwsanan, u sadawa i saka 7 atu 22 a remiad nu vulad, i kalaviyan a malingad a makerah ku liyal, masadak ku kuhkuh nu liyal, mikilim tu kakaenen.
所以颱風季節大都在這個時候出現。上下弦月農曆初七和二十二日前後,約下午黃昏後開始落潮,海螺出現覓食;
U aayaw atu lalikul nu 15 a remiad nu vulad, 4 a tatukiyan ku kerah a malenu tu, manay u tu’as nu mita, ira kuni kavana’an, a mimelaw tu kerah nu liyal, manay pavana’ i titaan.
初十五月圓前後,落潮很大,但是時間很短大約四個小時就開始漲潮。所以我們的祖先
A itiya yu makerah ku liyal a tayra. Anu malaliw nu kerah, awaayay tu ku sadak, awaayaytu ku epuc.
依月亮視海的潮汐,按落潮去海邊,未按時趕不上,
“Malaliw nu kerah” sananay a suwal nu matu’asay, u patinaku haw i titaan u maamaan a demak, ira ku nisimsim tu tuki atu paketem tu demak, anu caay ka haen ku demak, awaay tu kuepuc, awaay tu ku sadak.
這就是所說的錯失良機典故。這句箴言主要的意涵,即是老人家形容任何事物要實現必有其準則與規範,所以我們不可不知建立守時的觀念,如果上級規定逾期而錯失良機,遭受懲罰,還有什麼意義呢?