U lisin nu Pangcah masa pinangay hen ira ku malalikid, milaedis, malahuk tu liliw, talatu’as....
阿美族是一個非常注重祭儀的族群,最具代表性的傳統祭典,要算是豐年祭、播種祭(小米)、捕魚祭、海祭、祈晴祭和祈雨祭等等。
U nu nanum a nipivuting, u tadamaanay a lisin, milaedis han nu i Amisay, misacepu’ han nu sawaliyan, mikesi han nu Valangaw, u demak nu selal nu niyaru’.
而水上漁撈行動是一種脫聖的禮儀來清淨污穢,是阿美族最獨特的風俗習慣。河祭(kumuris)是年齡階級每年一次的集體行動,類似南勢阿美的海祭(miladis)、海岸阿美的misacepu’以及馬蘭阿美的mikesi’。
Unu Siwkang ku muris han, malecapu ku niyar’ a mivuting. Mikilim tu masa capaay a likid nu nanum, matila ni kakerah a mivuting, sapieteng u tektek, u eli’, u penen, u tavayar atu vunak.
秀姑巒溪便是這個集體行動的主要場所。kumuris這種集體的漁撈作業,是利用水流的分岔口,設置臨時堰閘,截流改道,趁水落河乾涸之際,把魚一網成擒。堆製堰閘大都就地取材,木椿、茅草、蘆葦、山芋葉和沙石等,皆可派上用場。
U miterungay a wama nu kapah, cacay ku suwal malecacay tu ku demak, mapapadang tu tatudung nu demak.
一切準備工作就緒後,一聲令下以最快的速度截流以使支流水落河乾。
Manay u nipieteng tu nanum a demak, a kalamkam a caay patelac a malecad ku nipaherek.
所以,截流的工作,很快速的在無失誤的情況下完成。
Sakasaan milaylay tu kapah, pakasivalucu’, pakasitenes, pakasipalecad tu demak nu i nanumay a mivuting.
為了訓練青年團結一心來完成在河裡捕魚的工作。
Maherek ku nisilsil “tahaw” sa ku mikeriday sakalamkam satu ku alumanay a mieteng, adidiay a nanum madayum, nika u tataakay a likid nu nanum, caay kaw dadayumen, a pakapunu’en nu alumanay a saka lamkamen ku demak, mirayray tu va ucu’ nu kapah a makadup.
排列完成後,領導者一聲令下,所有人集體作截流的工作,在小河裡還算容易,但是,在大和里就不適一件容易的事,一定要集思廣益下,就能快速完成工作。
Maherek ku nipivuting nu kapah, masasisi tu, u tata’akay sipasisi tu matu’asay, haen han a micuruk, tangasa i maka teluc u adidiay tu, makumud a malahuk.
青年們回來之後,馬上開始漁撈所得分享,最大的送給年紀最大的長者,以此類推,最年輕的階級所分得的是最小的魚,其餘的就成為中餐的菜餚。
U laedis hananay, paini tu sakaput nu selal a dademak, masa kanguduway tu malu’asa, midiput tu matu’asay, u savangcalay haw a salangawan nu niyaru’.
總之kumuris河祭的內涵不外乎其本質是藉著青年的行動力表現出來的集體漁撈積極精神達成敬老尊賢的作為,以落實老吾老以及人之老、幼吾幼以及人之幼的博愛精神,凝聚部落青年的團結來營造深具特色的部落文化。