Paysin sa nanay, u miliyasay tu tada lalan nu ma’uripay atu wayway nu tamdaw, a papiliyasen haw ku raecusay a nisimsim atu wayway.
禁忌是指在生活起居中被禁止的思想和行為，
U suwal nu tu’as ira haw kuni paini nu pa’uripay i titaan tu lalan a ma’urip.
據老人家說，萬物常傳遞訊息給人類使其生活順遂。
Mahiniyay anu tala’umah, anu mivuting, anu miadup atu maamaan a demakan, yu tatalaayaw a malingad, ira haw ku nipasametek, misamata tu ngitih,
因此，我們阿美族人出門農耕、漁獵或任何事，行事前都必先判定事情的好壞。這些現象包括夢、
mimelaw tu remiad, mitengil tu suni nu ayam, mavaheray, u rakat nu uner, u piawaw nu wacu atu u nikavaesing.
氣象變化、鳥鳴聲、飛形、蛇行、狗叫與打噴嚏。
Ira ku suwal nu wama nu maku tu lisin hananay, anu sidemak tu mikikungay, pasasungitay atu malingad a dademak, matalaw a sitepar tu adiwawa,
我父親曾告訴過我以前老人家的傳統習慣，如果辦結婚、訂婚或出門工作，最忌諱小孩接近，
anu vaesingan awaay tu ku laheci, anu malingad tu remiremiad, anu ira ku vaesingay, ira aca ku suwal nu matu’asay “a kahen ka sadak, a kahen ka dademak” pasuelin kaku tu mahiniyay a lisin nu tu’as.
怕小孩打噴嚏壞事或途勞無功。每天生活若出門工作有人打噴嚏，老人家必說：「先不要出門或先不要做你要做的工作。」我個人很信守這個祖先分享的智慧，由於問過父母親打噴嚏的緣由。
Suwal sa ku matu’asay, u vaesingan hananay, u nipatalaayaw a pavana’ i tisuwan, a malitemuh ku raecusay a demak sananay.
他們說：「打的這噴嚏是給你避開壞事發生的預兆，使你不會遇到出門途中和工作上的壞事。
Manay talaen hen a masadak, kiya caay ka litemuh ku raecusay a demak saan.
你稍為晚點出門，就可避開原本時空上會遭遇的壞事。」
U ni pasuelin tu paysin, caay kaw raecusay, naira tu ku daduduwan paka sinanut haw i titaan, nanu tu’as tu haw a napunu’an a pasuvana’ i titaan.
禁忌是有利於我們生活平安，我們本應嚴守，但不可去迷信那些没有根據的事。出門工作有人打噴嚏在科學上有讓人認同的依據，同時也是祖先教導我們對生活細節的嚴謹態度的智慧。