U payniyaru’ nu pangcah i matiya, u ina haw ku miterungay, mikadavu ku vavainay i vavahiyan a luma’.
阿美族的原始社會，是以女人為主的母系社會，男子授室入贅女家，
U lusay nu luma’ u vavahi ku sitatudungay, u demak nu niyaru’, u vavainay ku sitatudungay.
家裡由女子繼承，部落公務均由男子負責，
Masa pinang ku nikakilac, makumud kuni saluma’ nu pangcah, caay ka rariwasak.
，其社會責任分際至為明顯。阿美族成群而居，
Palumaan ku liyut tu icep, apalu, kamaya, kuwawi, u way.... Makivana’ nu pangcah a niyaru’.
房舍叢聚井然有序，喜愛種植檳榔、麵包樹、毛杮、土龍眼、黃藤……等，
U payniyaniyaru’ nu pangcah miterung tu salangawan a demak, kilemel a mavalud ku valucu’ u saka masa niyaru’ iraku sepat a liyad.
阿美族社會自成一個部落，文化活動以部落最基本的條件：有固定的傳統生活領域範圍。
A iraku masapinangay a sera nanu tu’as a paniyaru’an. Nawnu alumanay a ngangasawan ku nika lecapu a masa niyaru’.
部落是由多數的氏族組成的。
Ira ku tumuk atu selal nu niyaru’. Ira ku nanu tu’as a lisin caay hen ka putun.
有部落頭目及年齡階級。有傳統的祭儀活動，而且確實在執行著。
U niket nu sapikuwan, ira ku nipatireng tu tumuk nu niyaru’, mamiririd tu niyaru’.
政治制度—部落推舉有領導能力的部落頭目為最高的領導權。
Ira ku lecapu a miluvang, u kalas nu niyaru’ atu misa tataday nu selal, anu iraku tata’akay a demak nu niyaru’ u heni ku paketunay a miluvang.
部落會議—由部落耆老及各年齡階級的級長所組成，重要的決策須經部落會決議。
U niket ni niyaru’, ira ku kasaselal mikuwan ku kaka a selal tu sava a selal, u sava a selal malecapu a midemak tu demak nu niyaru’.
社會制度—有完整的年齡階級，上層階級督導下層階級，下層階級服從上層階級，共同推動部落事物。
U niket tu saka ’urip a demak, unu kakumudan, kumud han a midemak. Unu tireng a demak mapapaliw a mapapadang, anu ira ku nikaalaan mapapavatis.
經濟制度—共有財產由部落族人共同營造，私人的生產工作彼此可以用換工的方式，其他的捕獲產品互相分享。
U selangawan a lisin, U mihmihecaan ira ku lisin nu tu’as, miaray haw tu pauripay, misa kanguduwan haw tu matu’asay, sakay tini i wawawawa, caay haw pipaneng tu dadadudu nu lamal.
歲時祭儀文化—每年都有固定的祭儀文化活動，活動內容主題，不外乎敬拜造物之神，敬老尊賢，為後代子孫薪火相傳。
Misakapah a micawul tu nu aniniyay a niyaru’.
為積極改善現在的部落。
Nika sumadan nu sakaurip nu Taywan, aluman ku kapah nu niyaru’, iratu ku nisimsim tu niyaru’ nu tireng, patalumaen haw anu milisin, mikuyvung, pisiwkacuwan palecapu a misa ngangasawan, kiya iratu ku kavalud nu valucu’.
但是，在台灣現在的生活方式改變，年輕人對部落的認同，例如:返鄉參與部落祭典活動、清明節、氏族宗親會時，更能顯現出團結。